Een afspiegeling van de samenleving, én van de lezers van Trouw

De mediastichting van Trouw heeft een heel eigen naam: de Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers in Nederland. Ze wil de krant niet christelijk houden, maar vooral de leidende waarden beschermen. Voorzitter Ad Koppejan: 'Je moet je wortels koesteren.'

Op een koude 18 februari 1943 verscheen Trouw voor het eerst. Met de illegale krant vierde het protestantse verzet de geboorte van prinses Margriet. Wat begon met een gereformeerd lezerspubliek, veranderde door de ontzuiling in een publiek van ‘betrokken burgers’ met een bijzondere interesse in duurzaamheid, zorg, onderwijs, religie en filosofie. 

De identiteit van de krant wordt sinds 1966 beschermd door de Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers in Nederland: voor Trouw opgericht ten tijde van de ontzuiling.

De naam ‘Stichting Trouw’ had dus ook gekund?
‘Ja’, denkt Ad Koppejan hardop. ‘Onze naam is zo gegroeid. Het kan zijn dat we hem een keertje aanpassen, maar hij staat ook zo in de statuten. We waren vroeger protestants-christelijk, gereformeerd, maar vanuit die levensovertuiging staan we inmiddels open voor de wereld en andere religies.’

Las u Trouw al? 
‘Ik al sinds mijn studententijd; mijn ouders niet. Die lazen het gereformeerde Nederlands Dagblad en de Provinciale Zeeuwse Courant. Maar ze hadden een hotel en daar lag De Telegraaf. Ik zei tegen mijn ouders: “Je wilt toch niet zo'n krant met al die seksadvertenties?” Dat heeft hen toen snel overtuigd om in plaats daarvan Trouw neer te leggen.’

Ziet u specifiek christelijke waarden terug in de koers?
‘Het is meer de christelijke oorsprong waaraan Trouw zijn idealen ontleent. Je moet je wortels koesteren, en tegelijk meegaan met de tijd. Zo hebben we net ingestemd met het nieuwe redactiestatuut vanwege de overname van RTL Nederland door DPG Media. Daarin staan die idealen goed omschreven: streven naar gerechtigheid, rechtvaardigheid, vrijheid, vrede en verantwoordelijkheid voor medemens en leefomgeving. Dat zíjn christelijke waarden - die we gelukkig met vele anderen delen. Ze worden zichtbaar in het accent op zingeving, levensbeschouwing, duurzaamheid en gezondheid.’

Toch zijn uw bestuursleden verbonden aan het CDA, de ChristenUnie, de Vrije Universiteit. Mevrouw Rhoïnde Doth is zelfs bisschop van de Evangelische Broedergemeente (Moravian Church). 
Koppejan lacht. ‘We hebben in het bestuur ook een voormalig SP-Eerste Kamerlid en -wethouder: Arjan Vliegenthart, gewaardeerd vicevoorzitter en penningmeester. Maar nee hoor. Vroeger werd je vanuit bepaalde maatschappelijke functies automatisch lid van dit bestuur. Ik kwam er als student vanzelf bij omdat ik voorzitter was van de CDA-jongerenorganisatie CDJA.’

Is het bestuur niet religieuzer dan de redactie en lezers?
‘Toen ik in 2021 terugkwam als voorzitter heb ik juist afgeschaft dat mensen automatisch in dit bestuur kwamen, en zo het CDA-gehalte teruggebracht. Nu kijken we vanuit identiteit en kwaliteit: wat heeft het bestuur, en met name Trouw, nodig? Er zit een moslima in het bestuur, want we hebben graag een vertegenwoordiger uit de moslimgemeenschap. We willen ook een afspiegeling van de multiculturele samenleving zijn. Bisschop Doth komt van Curaçao en vertegenwoordigt de migrantenkerken in Nederland. Er zit een echte ondernemer in het bestuur: Peter Rietberg, oud-bestuursvoorzitter van multinational-familiebedrijf Royal Van Leeuwen, en we zoeken nog iemand met kennis van digitalisering en nieuwe mediagebruik.’

Uw bestuur is groot: vijftien leden. Heeft u overwicht in discussies met de redactie?
‘Het voltallige Algemeen bestuur vergadert maar twee of drie keer per jaar, en alleen het kleinere Dagelijks bestuur (vijf leden) komt tweemaandelijks samen met de hoofdredactie voor snellere beslissingen. We zijn er echt om Trouw te ondersteunen, vooral in financiering van journalistieke projecten die anders niet mogelijk zijn. Er is een strikte scheiding tussen ons en de onafhankelijke redactie - het is not done om te interveniëren in stukken. We praten wel met de hoofdredactie over afwegingen, bijvoorbeeld over het beleid bij het kiezen van columnisten. Als we een financieringsaanvraag voor een project bespreken, nemen journalisten soms onze suggesties mee. Of ze komen achteraf vertellen over hun werk en ontdekkingen, zoals bij de door ons gefinancierde podcast De Vrouwen van Saramacca.’

Hoeveel kan deze stichting financieren?
‘De SCP heeft een opgebouwd vermogen dat we op peil houden. Jaarlijks hebben we ongeveer twee ton euro inkomsten uit beleggingsopbrengsten en dividend. Dat besteden we aan bestuurs- en bureaukosten, en zo’n 130 duizend euro aan journalistieke projecten en activiteiten met lezers.’

Is die bijdrage aan bijzondere journalistiek een van de hoofdtaken?
‘Zeker, want via zulke projecten versterken we de identiteit van Trouw. Verder vertegenwoordigen we de krant in aandeelhoudersvergaderingen binnen DPG Media en beslissen mee over een nieuwe hoofdredactie. 

Bij het concern gaan ze goed met ons om, vind ik. Ze organiseren bijvoorbeeld een informatiebijeenkomst voorafgaand aan de aandeelhoudersvergadering. Ook bij de overname van RTL Nederland zijn we allen gevraagd in te stemmen. Ze willen alle stichtingen graag op één lijn.’

Wanneer moet u echt die identiteit beschermen?
‘We waken binnen DPG Media voor bijvoorbeeld commerciële belangen die niet met de waarden en identiteit van Trouw sporen. Stel je voor dat de uitgever een contract afsluit met vreemdgaan-datingsite Second Love en alle kranten een advertentie op de voorpagina moeten plaatsen. Dan zeggen wij samen met de hoofdredactie: “Dat gaat niet door, nu hebben we een probleem”.’