Wij beschermen wat niet te koop is: 
journalistieke onafhankelijkheid

Mediastichtingen beschermen samen met DPG Media B.V. wat niet te koop is: de identiteit en redactionele onafhankelijkheid van de journalistieke titels van DPG Media in Nederland. Ze fungeren als een extra slot op de deur. 

De mediastichtingen zijn geen commerciële investeerders, maar ideëel gedreven aandeelhouders van DPG Media B.V. Samen met het bedrijf beschermen de stichtingen de onafhankelijkheid van haar journalistieke titels. Het Nederlandse medialandschap is op deze manier uniek beschermd tegen politieke en commerciële invloeden. 

DPG Media B.V. heeft zes mediastichtingen als aandeelhouder: Stichting De Volkskrant, Stichting Het Nieuwe Parool, Stichting NU.nl, Stichting RTL Nieuws, Stichting ter Bevordering van de Christelijke Pers in Nederland, en Stichting Democratie en Media. 

Ook de krant NRC, onderdeel van Mediahuis Nederland, heeft een identiteitsstichting: Stichting Lux et Libertas. De stichting beschikt over een prioriteitsaandeel en beschermt en behartigt de journalistieke waarden zoals verwoord in het redactiestatuut.
 

De oorsprong van een aantal mediastichtingen ligt in de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Duitse bezetting richtten verzetsmensen Stichting Het Parool op, om de verzetskrant na de oorlog voort te kunnen zetten. De rechtsvorm beschermde de identiteit van de krant tegen commerciële of politieke inmenging.

Later kregen ook de Volkskrant en Trouw een eigen mediastichting. Door de opkomst van televisie fuseerden de Volkskrant (in 1967) en Trouw (in 1974) met Het Parool binnen de Perscombinatie. De stichtingen bewaakten daarbij de continuïteit en identiteit van de dagbladen.

Recenter kregen RTL Nieuws en NU.nl een eigen toezichthoudende stichting. Net als in de jaren zestig was schaalvergroting nodig om te concurreren met internationale techbedrijven. Zij trekken het overgrote deel van de advertentie-inkomsten naar zich toe, ten koste van journalistieke verdienmodellen. DPG Media B.V., de opvolger van de Perscombinatie, nam RTL Nederland over. De zes mediastichtingen waken nu samen met het bedrijf over de pluriformiteit binnen het bedrijf.

Democratie kan alleen gedijen als burgers kunnen vertrouwen op informatie die niet is gemanipuleerd of bedoeld is om te misleiden. Daarvoor is betrouwbare journalistiek, die door een onafhankelijke redactie wordt gemaakt, essentieel. De mediastichtingen houden samen met de uitgever toezicht op de onafhankelijkheid van de journalistieke titels. Ze spelen een belangrijke rol bij het buiten de deur houden van commerciële of ongewenste politieke invloeden op hun titel.

De mediastichtingen zijn als een extra slot op de deur. Samen met DPG Media B.V. beschermen de stichtingen de identiteit en onafhankelijkheid van de journalistieke nieuwstitels van het bedrijf. 

De mediastichtingen zien toe op de naleving van de redactiestatuten, die behalve de identiteit ook de redactionele onafhankelijkheid beschermen. In de redactiestatuten is bovendien vastgelegd hoe de hoofdredacteur wordt benoemd, wat de procedure is voor de vaststelling van het redactiebudget, wie bevoegd is tot het aangaan van een redactionele samenwerking of contentdeling met andere nieuwsmedia, en welke journalistieke code wordt gevolgd. Zo voorkomen ze samen met DPG Media en de redacties dat commerciële of politieke belangen de inhoud van het nieuws kunnen beïnvloeden. 

Het prioriteitsaandeel geeft de mediastichtingen bijzondere rechten. Zo beschikt een aantal stichtingen over een vetorecht. De verkoop of sluiting van elke landelijke, Nederlandse DPG Media-titel kan worden tegengehouden door Stichting Democratie en Media. Ook ingrijpende wijzigingen in de identiteit van deze titels kunnen door de mediastichtingen worden geblokkeerd.

Stichting Democratie en Media heeft daarnaast een bijzondere rol als aandeelhouder. SDM’s aandelen (14,27 procent) in DPG Media B.V. kunnen niet worden overgedragen zonder dat SDM daar zelf akkoord mee is. Ook kan haar belang in het bedrijf niet worden verkleind tot onder de 10 procent. De statuten van DPG Media B.V. kunnen alleen worden gewijzigd met instemming van SDM. 

Hierdoor kan SDM een fusie, splitsing, ontbinding of beursgang van DPG Media B.V. tegengehouden. Ook kan het bedrijf niet zomaar worden verkocht. De grootste aandeelhouder (DPG Media Group N.V.) heeft een aanbiedingsplicht en moet haar aandelen eerst aan SDM aanbieden voordat ze aan een andere partij kan verkopen.

Deze bijzondere rechten zorgen dat de mediastichtingen gezamenlijk altijd een stabiele en onafhankelijke stem binnen het bedrijf zullen zijn, ongeacht de eigenaar.

Samen met DPG Media B.V. dragen de mediastichtingen de verantwoordelijkheid om de journalistieke titels nu en in de toekomst onafhankelijk te houden. Met zes ideëel gedreven stichtingen als aandeelhouder is de governance van het mediabedrijf uitzonderlijk sterk en toekomstgericht, een constructie die ook internationaal gezien bijzonder is.

De mediastichtingen beschouwen zichzelf als ‘critical friend’ van DPG Media B.V. Ze willen constructief optrekken met het bedrijf, maar hun onafhankelijkheid en missie blijven leidend. De stichtingen spreken met elkaar en met DPG over verschillende thema’s. Voorbeelden zijn journalistieke onafhankelijkheid, de identiteit en positie van titels, het beleid rond kunstmatige intelligentie, data, privacy en sociale veiligheid. Ook onderwerpen als diversiteit en duurzaamheid komen aan bod. Daarnaast signaleren ze ontwikkelingen in de mediasector die van invloed zijn op de journalistieke praktijk en de toekomst van het bedrijf. Waar nodig agenderen ze thema’s in aandeelhoudersvergaderingen.

In het Journalistiek Handvest committeren alle aandeelhouders van DPG zich onder meer aan het nastreven van redactionele onafhankelijkheid en een pluriform aanbod. Het Handvest is ook ondertekend door alle huidige bestuurders, commissarissen en directieleden. Ook hun opvolgers en alle toekomstige aandeelhouders zijn eraan gebonden. 

De individuele titelstichtingen bewaken de identiteit en continuïteit van hun bijbehorende krant of nieuwstitel. Dat doen ze door meermaals per jaar met de hoofdredactie en soms ook de redactieraad in gesprek te gaan over de koers van de krant of nieuwstitel. Daarnaast zijn ze betrokken bij het sollicitatieproces van de hoofdredacteur. 

Als prioriteitsaandeelhouder van hun bijbehorende medium hebben de mediastichtingen bijzondere rechten, hierover lees je meer op de stichtingspagina's. Stichting Democratie en Media is een overkoepelende stichting en waakt voor de onafhankelijkheid van alle landelijke DPG-titels en de pluriformiteit binnen het bedrijf.

De mediastichtingen zijn ideëel gedreven aandeelhouders en dienen het belang van de journalistieke titels binnen DPG Media in Nederland. De mediastichtingen hebben geen winstoogmerk, hebben hun eigen statuten en bestuursleden worden gekozen door redactieraden en/of stichtingsbesturen zelf.