Zo blijft NU.nl een innovatieve kracht binnen het Nederlandse nieuwslandschap

Stichting NU.nl helpt het platform kritisch te blijven, gratis toegankelijk en: in contact met jongere doelgroepen. ‘De manier waarop zij het nieuws gebruiken, is de toekomst van het nieuws’, zegt voorzitter Irene Costera Meijer.

In mei 1999 schudde NU.nl het Nederlandse medialandschap op. Een puur digitaal nieuwsplatform bestormde de markt terwijl de gevestigde media zoiets nog niet eens hadden. Het werd vooral onder jongeren een hit, met zijn aanklikbare koppen en rubrieken als ‘Net binnen’ of ‘Achterklap’. De essentie, ‘het laatste nieuws eerst, ongekleurd’ staat volgens de oprichters nog steeds overeind. 

Hun plan werd eerst nog uitgelachen bij krantenconcern PCM (nu DPG Media): ‘Ze zagen niets in dat continu updaten’, zeiden ze in een jubileumartikel op NU.nl. Via de overgenomen uitgeverij Sanoma kwam het nieuwsplatform in 2019 alsnog in handen van DPG. Bij de verdere uitbreiding met RTL Nederland in 2025 werd Stichting NU.nl opgericht om te zorgen dat de site onafhankelijk en gratis blijft. Emeritus-hoogleraar Journalistiekwetenschap Irene Costera Meijer werd voorzitter, mede vanwege haar decennialange onderzoek naar hoe jongeren omgaan met nieuws.

Waarom willen media die groep zo graag bereiken?
‘Het allerbelangrijkste is: ruim tachtig procent van hen gebruikt (vooral) sociale media voor het nieuws. Het algoritme bepaalt dan de selectie op basis van hun veronderstelde voorkeuren, niet zijzelf. Bij YouTube leiden de algoritmes je naar steeds extremere berichten, TikTok onderdrukt zelfs nieuws van nieuwsorganisaties. NU.nl wil blijven bijdragen aan een maatschappij die dezelfde controleerbare feiten hanteert.’

Dan moeten gebruikers wel actief naar die website gaan.
‘Daarom moet NU.nl gratis toegankelijk blijven. Het verschil met de andere DPG-titels is dat het platform – ook via NUjij, NU+ en explainers – actief de verbinding met zijn publiek zoekt, en daarmee goed aansluit bij de communicatievoorkeuren van jongeren, zonder oudere generaties van zich te vervreemden. Als stichting beschermen wij dat binnen DPG Media.’

U bestaat pas net. Waarover kan de hoofdredactie straks met u sparren?
‘NU.nl hecht veel waarde aan een gedeelde werkelijkheid, met feitelijke berichtgeving. Daar wil het graag aan bijdragen. Het mag de ‘voorpagina’ dus ook niet te veel personaliseren, want bij een voorpagina denken mensen algauw dat ze dan het belangrijkste nieuws zien. Ook als ze dat niet interessant vinden en doorscrollen, dan hebben ze wel de koppen gezien. Dat is belangrijk. Als iedereen een andere voorpagina krijgt, dreigt het idee van een gemeenschappelijke werkelijkheid te verdwijnen. Uit onderzoek blijkt bovendien dat mensen die weinig tijd aan berichten besteden (minder dan vijf seconden), niet altijd minder geïnteresseerd zijn. Dat is een aanname. Vaak zegt de kop genoeg om weer op de hoogte te zijn.’

U beschermt ook de identiteit van NU.nl. Wat betekent ‘Het laatste nieuws eerst, ongekleurd’?
‘NU.nl heeft net als RTL Nieuws binnen DPG geen ideologische achtergrond, zoals de kranten, maar is juist heel vrij en kritisch. Het redactiestatuut zegt: “NU.nl is scherp op framing, leugens, feitelijke onjuistheden en andere vormen van desinformatie en spin.” Het wil niet bijdragen aan eigen gewin en het vervuilen van het publieke debat. Als politici bijvoorbeeld extreme uitspraken doen, gaat het vaak niet om de inhoud maar om aandacht, soms voor voorstellen gebaseerd op onjuiste informatie. Of je dat plaatst en hoe, maakt nogal uit. We kunnen kijken hoe we de redactieraad en hoofdredactie daarin kunnen ondersteunen.’

Bestaat een neutraal gezichtspunt wel?
‘Ik bedoel ook niet: zonder invalshoek. De redactie kijkt scherp: hoe voorkomen we bij te dragen aan politieke spin of desinformatie? Dat waarderen jongeren ook. Het is een misvatting dat zij liever roddels of populair nieuws lezen. Waardevol is nieuws pas wanneer gebruikers iets nieuws leren, of als het inzicht geeft in hun eigen situatie of die van anderen. Bij belangrijk nieuws prefereren ze een jongeren-invalshoek. Dus bij het Israël-Gaza-conflict hebben ze meer interesse in de dagelijkse ervaring ervan door Palestijnse leeftijdgenoten: hoe overleven zij een gewelddadige situatie zonder voedsel en onderwijs?’

Moet nieuws voor jongeren altijd over jongeren gaan?
‘Nee, ook dat is een misvatting. Het zit hem in innovatie, en dat past bij deze titel. NU.nl legde al de basis voor een digitaal platform: dat je korte berichtjes aanklikt en dan meer krijgt. Het had ook al vroeg een app. Ons bestuurslid Marleen Stikker is directeur van Waag Futurelab en kan goed met de hoofdredactie over AI sparren. Dat kan bij grote vraagstukken, zoals minder afhankelijk worden van Big Tech, en bij kleinere, zoals hoe AI de titel waardevoller kan maken voor specifieke doelgroepen. Denk aan mensen met een biculturele achtergrond, of de ruim twee miljoen minder geletterden die bijvoorbeeld samenvattingen prettig kunnen vinden.’

Zo’n stichting kan soms ook als breekijzer fungeren tussen krant en uitgever. Wat denkt u?
‘Wij bewaken inderdaad ook de autonomie van de redactie. NU.nl kan daarbij veel baat hebben bij de hoofdredactionele ervaring van ons bestuurslid Ronald Ockhuysen. Hij ziet als eerste waar en hoe de autonomie onder druk staat; DPG is een commerciële onderneming dus winstmaximalisatie speelt mee. Maar met ons prioriteitsaandeel van 0,04 procent hebben we wel een spreekpositie. Zo hebben we een stem in het voortbestaan van NU.nl, in de statuten, en in het aanstellen van de hoofdredactie. Bij moeilijke situaties kijken we: op welke argumenten is een bezuiniging gestoeld? Het is dan aan ons om radicaal voor het platform te staan.’